الورم الحار اما ان يتحلل فيبطل اعراضه و اما ان يجمع فيكون معه علامات الدبيله و سنذكرها و اما ان يصلب فينتقل ايضا الى علامات الورم الصلب و تبطل علامات الحار . يعنى ، ورم حاد كبد يا به تحليل رفته و اعراض آن زايل مىگردد و يا چرك كرده و علامات دمل در آن ظاهر مىشود و يا تصلب پيدا كرده و علامات ورم صلب كبد بروز مىكند و علايم ورم حاد زايل مىشود . محمد زكرياى رازى نيز ، در كتاب حاوى كبير ( ص 72 ) - كه اخيرا در هند به چاپ رسيده است - دراين‌باره چنين مىنويسد : و ان انتقل الورم الحار الى الصلب نقصت الاوجاع و بطلت الحمى و ان طال زمانه تبع ذلك الاستسقا لا محاله . يعنى ، اگر ورم حاد كبد تبديل به ورم صلب شود ، تب قطع شده و درد كم مىگردد و اگر بيمارى به طول انجامد منتهى به استسقا خواهد شد . ملاحظه فرماييد چگونه مطالب كاملا با يكديگر تطبيق مىكند مخصوصا عبارت : « اما ان يتحلل » با « S , est terminee par resolution » و « ان طال زمانه » با « Si elle se prolong » و . . . . در مورد پيدايش دمل‌هاى كبدى ، در كتاب‌هاى امروزى همان سه علامت هپاتيت يعنى ورم كبد ، درد و تب را ذكر مىكنند ، ولى مىنويسند همهء اين‌ها شدت مىيابد . در كتاب قانون نيز عينا همين‌طور است ؛ مثلا ، در كتاب پاتولوژى اكسترن تأليف فورگ « 1 » ( جلد 2 ، ص 698 ) مىنويسد : « La fievre s , aggrave » و در قانون مىنويسد : « اشتدت الحمى » و معنى هر دو اين است كه « تب شدت مىيابد » و نيز در برابر عبارت « frissons repetes » كه در كتاب‌هاى امروزى هست ، در كتاب قانون مىنويسد : « حدثت قشعريرات مختلفه » و منى هر دو « لرزهاى مكرر » است . در كتاب‌هاى امروز رنگ چرك دمل‌هاى كبد را مايل به قرمز و شبيه به شكلات مىنويسند و تعبير « lie de vin » ذكر مىكنند ؛ يعنى به رنگ درد شراب ( رسوب شراب ) . اين كلمه در اصل ، متعلق به قانون ابن سينا است زيرا در مورد رنگ چرك مىنويسد « كالدردى » يعنى « شبيه به درد شراب » .

--> ( 1 ) . Forgue